Inne zaburzenia

Tiki są to błyskawiczne skurcze drobnych grup mięśniowych. Pojawiają się w odstępach krótszych lub dłuższych i zapanować nad nimi można tylko wysiłkiem woli. Polegają one najczęściej na mruganiu, skręcaniu głowy, podrzucaniu ramion i wielu innych niepotrzebnych i obronnych ruchach. Tikom może towarzyszyć jakby "samowolne" wypowiadanie kilku słów. Niektórzy autorzy uważają, że u podłoża tików leży niepewność, zakłopotanie, chęć dodania sobie otuchy, są formą rozładowania emocjonalnego. Jąkanie polega na wadliwej koordynacji mięśni warg i języka, mięśni krtani oraz mięśni oddechowych. Koordynacja ta, choć skomplikowana, odbywa się na zasadzie odruchów warunkowych i podlega sternictwu kory mózgowej. Jąkanie spotykamy częściej u chłopców niż u dziewcząt. Jąkanie psychogenne występuje zazwyczaj tak jak tiki pod wpływem urazu psychicznego, często gwałtownego. Reakcja protestu jest to typ reakcji nerwicowej wyłącznie dziecięcej, nie mającej odpowiednika w reakcjach nerwicowych dorosłych. Pojęcie reakcji protestu jest bardzo szerokie. Wiele reakcji protestu przeciwko patologicznemu środowisku należy ocenić pozytywnie. Do klinicznych postaci psychogennych zaliczamy tylko stany patologiczne zakłócające możliwość przystosowania się dziecka do swego środowiska. Objawy kliniczne obejmują całą gamę reakcji psychogennych, przy czym mogą one być bierne lub czynne. Reakcją protestu może być mu-tyzm wybiórczy, kiedy dziecko nagle przestaje się odzywać do otoczenia. Akty protestu w wieku szkolnym manifestują się w wielu postaciach - agresją wobec otoczenia, prowokacyjnym aroganckim zachowaniem się w szkole, "ucieczką w chorobę", wagarami, kradzieżami, a nawet reakcjami samouszkodzeniowymi i samobójczymi.