Psychiatria dziecięca - nerwice dziecięce
Aby zrozumieć powstawanie nerwic u dzieci i w okresie młodzieńczym, należy najpierw wyjaśnić termin neuropatia. Pojęciem neuropatii dziecięcej określamy mniejszą wartościowość układu dokrewnego i układu nerwowego autonomicznego, wyrażającego się w znacznie mniejszej odporności na urazy psychiczne. Przez neuropatię dziedziczną i wrodzoną rozumiemy więc zespół cech, które dziecko otrzymało od rodziców oraz które powstały na skutek działania w okresie życia płodowego czynników szkodliwych, zwłaszcza infekcyjnych, intoksykacyjnych lub urazowych. Wczesnodziecięce uszkodzenia mózgu spowodowane podobnymi czynnikami mogą być przyczyną neuropatii nabytej. Neuropatia manifestuje się nadpobudliwością, żywymi lub przedłużonymi odczynami wegetatywnymi, nadwrażliwością naczynioruchową, zaburzeniami snu, zawrotami głowy, skłonnością do odczynów alergicznych. U dzieci neuropatycznych stwierdza się lęki nocne, moczenie nocne, dłubanie w nosie, obgryzanie paznokci i inne objawy świadczące o nadwrażliwości reakcji emocjonalnych. Etiologia nerwic dziecięcych i młodzieńczych jest podobna do etiologii tych zaburzeń u ludzi dorosłych. Działa i tutaj czynnik urazowo-psychiczny, ale jest nim najczęściej nie skonsolidowana rodzina, sieroctwo czy półsieroctwo, wreszcie niewłaściwe związki emocjonalne rodziców z dziećmi. Równie alkoholizm rodziców przyczynia się do braku stabilizacji rodziny i wytwarza atmosferę nerwowości i lęku. Źródłem nerwicorodnym może być dla dziecka niewłaściwe wychowanie rodzicielskie, jak również szkoła, jeżeli jej wymagania są niewspółmierne do możliwości dziecka. Dzieci chodzą wówczas do szkoły niechętnie, są tam napięte i zdenerwowane, lekcje odrabiają niechętnie. Taki zespół niedostosowania szkolnego nazywamy nerwicą szkolną. Obraz kliniczny nerwic dziecięcych do 10 roku życia jest odmienny od przebiegu tej choroby u ludzi dorosłych. Zaobserwowano, że im młodsze jest dziecko, tym częstsze są zaburzenia wegetatywno-somatyczne i tym bardziej monotonna jest symptomatologia nerwicy.